© 2003
Er wordt heel wat naar Japan gereisd, maar dat zijn dan toeristische reizen of vaker nog, zakenreizen. In beide gevallen echter blijft de reiziger staan aan de buitenzijde van het Japanse leven zoals het is. Zo komt het dat vluchtige bezoekers die pendelen tussen luxehotel en must-tempel, tussen de zakenfuif met (peperdure) geisha’s en het geleide bezoek aan de fabriekshal, ons meestal een volkomen verwrongen beeld ophangen van een Japan dat thuis hoort in een prentenboek of in een sociologische verhandeling…
Het diepere Japan, dat van het dagelijkse leven, van de mannen, vrouwen en kinderen in hun dagelijkse doen, in hun levensproblemen, in hun religieus beleven, kan men maar ontdekken wanneer men langs de poort van de deelneming in dit religieuze kan binnentreden hetzij in de huiskamer, hetzij in de tempel die dan niet noodzakelijkerwijze een historisch geklasseerd monument hoeft te zijn, maar een plaats waar de mensen echt uit innerlijke aandrang komen om zich spiritueel te verrijken. Deze voorafgaandelijke nota’s blijken noodzakelijk om te verantwoorden waarom dit verslag in ekō komt als neerslag van een persoonlijke reiservaring.
Op uitnodiging van de International Association of Buddhist Culture, van de Ryukoku Universiteit en nog enkele andere instellingen, trok Shaku Shitoku begin september met dankbaar gemoed naar Japan, om aldaar een serie lezingen te houden, hoofdzakelijk gecentreerd rondom de twee thema’s “Vergelijking en Vergelijkbaarheid van Christendom en Boeddhisme” en “Jodo-Shinshu in de westerse wereld”.
Na een door omstandigheden wat te lange vliegtuigreis, werd Sh. Shitoku te Osaka opgewacht door een onverwacht grote groep vrienden, waaronder de Rev. Yamasaki, Sono, Hisao Inagaki, Esho Sasaki, Kumata, anderen nog… Een statiewagen van de Nishi Honganji voor de tocht naar Kyoto werd in alle nederigheid toch ervaren als een grote blijk van aandacht vanwege de Hoofdabt en de Zenmon.
Diezelfde 14/09 werd verder besteed aan de installatie in een prettige kamer in het Hongwanji International Center (met hierbij nogmaals alle dank aan Rev. Ishihara, de ‘Supervisor’ van het centrum). Vanzelfsprekend ook aangename uren met teruggevonden vrienden, o.a. met Rév. J. Ducor die ook pas aangekomen was om zowat een heel jaar in Kyoto de levens en de geschriften van Kakunyo Shonin en diens zoon Zonkaku te bestuderen. Het sedert Scheibbs afgebroken gesprek kon hier dus voortgezet worden!
Terug te Kyoto betekent voor een Jodo-Shinshu ‘priester’ meteen ook het terugvinden van de ochtenddiensten in de Hoofdtempel. Vermits de Amida-hal gesloten is wegens het hermaken van het dak, vinden de twee achtereenvolgende officies nu plaats in de Shinran-hal (Goei-dō). Om tien vóór zes luidt de tempelklok, om vijf vóór doen de officianten hun intrede en om zes precies begint de ceremonie: gewoonlijk eerst Sambutsu-ge, dan Shoshin-ge met Wasan, Gobunshō (Brieven van Rennyō) en lering. Vermits nu ook de Herfst-Higan aangebroken was, werd van dit stramien al eens afgeweken voor héél speciale liturgieën, waarvan sommige teruggaan naar oudchinese modellen uit de 7de en 8ste eeuw.
Reeds op 15/09 verliet Sh. Shitoku echter Kyoto, om enkele dagen door te gaan brengen in een ‘yamadera’ (bergtempel) bij een klein dorpje, Same (Shiga Prefecture), in wat men doorgaans de ‘Japanse Alpen’ noemt. De tempel heet Enkyu-ji en hij wordt puik gerund door Gyoei Nasu en zijn jongere broer Nobuo Nasu, allebei zeer toegewijde priesters. Gyoei Nasu is een beroemd prediker die over geheel Japan gevraagd wordt en zelfs op tv komt. Goed bevriend met Inagaki Zuiken Saizo, wordt hij door velen beschouwd als diens opvolger. Hier te Same werd Sh. Shitoku nauw betrokken in het pastorale werk, op zichzelf al een heel ontroerende ervaring, die, alleszins voor Sh. Shitoku, één van de hoogtepunten uit zijn priesterlijke carrière vormt. Hartelijk dank hiervoor aan de gebroeders Nasu, maar ook aan de drie zoons, zeker aan Eisho en Kazuo, die zich ingespannen hebben om het ongewone verblijf in Enkyu-ji zo aangenaam mogelijk te maken - en die daar dan ook in geslaagd zijn. Dank ook ten zeerste aan de dames des huizes voor hun lieve zorgzaamheid.
In datzelfde dorpje mocht Sh. Shitoku deelnemen aan een Ho-on-ko, gedenking van Shinrans overlijden (dit wordt vaak gedaan op de 16de van elke maand) gehouden ten huize van één van de leden van de lekenvereniging Otorikoshi. Hij werd gevraagd er een kleine toespraak te houden (de tekst hiervan vindt u elders in dit ekō-nummer).
Vanuit Same werd dan afgedaald, terug de vlakte in, maar eerst toch nog een bezoek aan het wondermooie kasteel van Hikone, aan de oever van het Biwa meer. Dit bezoek gebeurde met een kleine kring van vrienden, waarbij, buiten drie Nasu’s, zich ook Prof. Esho Sasaki, zijn echtgenote en Rev. Nose aangesloten hadden. Na het kasteel bewonderd te hebben van binnen en van buiten, trokken we de tuin in en gaven we stokbrood aan de honderden karpers en tientallen witte en zwarte zwanen.
Er mag bij gezegd worden dat dit vriendelijke gezelschap zowat de kern uitmaakt van de Horai-kai, de lekenvereniging die jarenlang geestelijk geleid werd door Inagaki Zuiken, Saizo en wiens inspiratie, woorden en werken nog steeds als een actuele aanwezigheid doortintelen in de activiteiten van deze intens uitdragende groep Nembutsu-mensen.
Vanuit Hikone begon dan een lange maar vlotte (en supersnelle) treinreis over Kyoto naar Hiroshima. Meer dan een miljoenenstad, is Hiroshima in de eerste plaats een teken, enerzijds van de nietsontziende dwaasheid waartoe de wetenschap de mensheid in staat gesteld heeft, anderzijds evenwel ook een symbool van het overlevingsvermogen van de mens en diens wil een manende vredesboodschap te belichamen en uit te dragen.
De eerste Hiroshima-dag was uiteraard gewijd aan diverse interessante kontakten en aan de obligate spreekbeurt; deze werd in het Japans omgezet door Henri Van Boven, een missionaris die al meer dan 20 jaar in Japan vertoeft, een Scheutist die ondanks zijn jaren Oosten een volbloed Antwerpenaar gebleven is. En bij het gezellige avondmaal achteraf, werd het in de conversatie een kluwen van Vlaanderen, Boeddhisme, missiewerk, A-bom, sake, frieten met mayonaise op het wandelterras aan de Schelde, gebruik van beton bij de reconstructie van tempels…
De volgende ochtend stond geheel in het teken van ‘The Bomb’. Het stadsbestuur van Hiroshima ontving Sh. Shitoku in de (helaas!) wereldbefaamde Peace Hall, juist onder de plek 500 m hoog in de lucht, waar die augustusmorgen de eerste A-bom tot ontploffing kwam met de vreselijke gevolgen die men kent. Men heeft goed zo koel mogelijk, zo kritisch mogelijk te blijven, hetgeen men te Hiroshima te zien krijgt moet iemand wel uit zijn neutraliteitsevenwicht slaan. Sh. Shitoku werd onthaald op een privé-projectie van een niet zó voor groot publiek bestemde film die alle beschrijvingen te boven gaat; volgde een rondleiding doorheen het “museum” (dat woord heeft hier geen zin meer: dakpannen samengesmolten met kinderschedels, dat zijn géén ‘museumstukken’!). Toen achteraf een journalist van de plaatselijke krant Yomiuri Sh. Shitoku interviewde, vond deze geen woorden meer…
Toch kreeg hij voor Jikō-ji een souvenir aangeboden vanwege de burgemeester.
Diezelfde avond (om de sensaties goed te maken?), terug te Kyoto, werden Rev. J. Ducor en Sh. Shitoku uitgenodigd op een gezellig intiem grill-diner aangeboden door de Zenmon en Lady Ohtani. Ook Hisao Inagaki was van de partij (kort nadien zou hij geplaagd worden door een nierstenencrisis, die echter gelukkig al voorbij is).
Op zondagmorgen 19/09 werd Sh. Shitoku om 10 uur opgewacht in de Betsuin tempel te Osaka. Het was een talrijk en interessant publiek dat van zeer nabij elke uiteenzetting volgt. Zeker het spel van vragen en antwoorden na de eigenlijke lezing reveleerde de intensiteit waarmee de Japanse Jodo-Shin-adepten hun overtuiging beleven. Wat zijn we hier ver van die ‘koele, onberoerde Japanner’ wiens beeld literatuur en tv ons trachten in te pompen! Hierbij moet echter onderstreept worden dat de Japanse versie van lezing en gesprek verzorgd werd door Prof. M. Tokunaga, ex-leraar en vriend van Sh. Shitoku, - een man sprankelend van geest en overtuiging, wiens krachtige persoonlijke beleving van de Leer uitbundig uitstraalt over zijn publieke verschijning. Dat hebben trouwens de deelnemers aan Scheibbs deze zomer zelf kunnen vaststellen.
Op maandag 20/09 begon in zowat alle tempels de viering van de Herfst-Higan.Te dezer gelegenheid was Sh. Shitoku gevraagd de lering te brengen in Myojun-ji, de tempel waarvan Prof. Sh. Yamasaki titularis is. En het was Prof. Yamasaki zelf die op de hem eigen sympathieke wijze, het commentaar op de lezing in het Japans verzorgde.
(wordt vervolgd)
|
|
|
|
|
|
Ekō 20 |
|
|
|
|
|
|
Bondig Verslag Van Sh. Shitoku’s Wonderbare Japanreis |
|
© 2003 |
info-at-jikoji.com | ||||
| home |