Spreken Met Bloemen

Katrien Haemers

“Weet ge waarom ge met planten moet praten?”

Deze morgen heb ik dat ontdekt. Terwijl ik een boeket veldbloemen aan het plukken was maakte ik me inwendig boos tegen de werklieden van de gemeentelijke groenverzorging. Vol ijver maaiden ze met hun monstermachines de bermen af waar eindelijk, na die koude lente, heerlijke veldbloemen stonden te bloeien.

In al mijn ergernis en woede begon ik aan de bloemen te rukken en te trekken zodat ik ze weer beschadigde dan nodig was. Plots merkte ik dat en maakte me de bedenking dat ik er beter zou aan doen aandacht te schenken aan het zorgzaam plukken, en hen - de bloemen - uit te leggen met welk doel ik ze plukte. Ik werd onmiddellijk veel rustiger, vernielde de bloemen niet meer en ik kon zelf weer genieten van hun schoonheid en hun geur.

Waarom dat verhaal? Omdat dat, volgens mij, te maken heeft met i-shin.

l-shin: het gericht zijn op één ding. Het woord wordt hier nog al eens aangehaald. En dit is natuurlijk niet de eerste keer, en het zal zeker niet de laatste keer zijn. Maar af en toe valt zo een woord eens dieper dan gewoonte.

Wij mensen die altijd bezig zijn met 1 001 dingen, altijd aan het plannen zijn voor morgen en overmorgen of aan het herkauwen van gisteren en eergisteren, aan het denken aan Piet terwijl we met Jan praten, heimwee hebben naar Spanje als we in Frankrijk zijn, willen in de tuin werken als we moeten studeren, willen een boek lezen als we een bergtocht maken en nog zo veel meer…

I-shin: het paradijs-van-niet-versplinterd-zljn, zo onbereikbaar… Betekent dat dan dat men maar één ding mag doen en de rest de rug toekeren? Ik geloof het niet. Ik meen dat het op de eerste plaats betekent aandacht geven aan wat men hier en nu doet - en ondertussen al het andere los laten.

Zen-leerlingen, die tegen elkaar over hun meester aan het opscheppen waren, beklemtoonden als opperste kenmerk van meesterschap ‘als hij eet, dan eet hij; als hij slaapt, dan slaapt hij.’ Méér is het niet.

l-shin: concentratie, bevrijding van al het overbodige waardoor alle energie besteed kan worden aan wat vóór ligt.

I-shin is ook nog iets anders: in alles wat men doet gericht zijn op ‘het ene’. Op ‘wat’? Op het heilzame, datgene wat leidt tot nirvana.

Af en toe valt dat zwaar en bedrukkend. lk heb niet altijd zin om aan nirvana te denken, -om aan het heilzame te denken. Toch wéét ik dat me dat - al was het alleen maar uit praktisch opzicht - veel lijden onder alle mogelijke vormen zou besparen. Mijn doodgewoon dagelijkse leven van alledag zou er helemaal anders kunnen uitzien indien ik in al die kleine doodgewone dagelijkse dingen van alledag het heilzame zou opzoeken, en de rest gewoon dààr laten voor wat het is. Maar “al de rest”, al die aantrekkelijke of afstotende dingen, al die kriebelingen en prikkels, die voortdurend als zwermen insecten rond het hoofd suizen en zoemen, en proberen de aandacht te trekken, ons gedrag te beïnvloeden, ons verlangen of onze afkeer te prikkelen, waardoor we rondspringen als duiveltjes-uit-doosjes zonder één stap vooruit te komen.

Katharina van Siena heeft ooit een beschrijving gegeven hoe moeilijk i-shin wel is (ook al zal zij dat begrip niet gekend hebben). Zij noemde die ‘gemoedstoestand’ dan wel ‘gehoorzamen aan de wil van God’, wat in de geest van de mystiekers een zeer gelijkaardige gesteldheid is.

Ze zegt het ongeveer als volgt:

“Bouw binnen in uzelf een cel, zonder ramen die op de wereld uitgegeven, en trek u terug binnenin die cel om te luisteren wat de wil van God is - anders zult ge altijd afgeleid zijn door wat ge rondom u ziet en hoort.”

Zo extreem moet men het stellen, dat denk ik: zich terugtrekken in een cel binnen in zichzelf, om te luisteren naar het ware Zelf, en zo tot i-shin komen, om van daaruit de wereld weer in te gaan.

Maar laat me u geruststellen: terwijl ik deze tekst heb opgemaakt, heb ik gestreken, gestofzuigd, met de trein gereisd, in soep geroerd en nog veel meer.

Maar toch, héél even, toen ik met de bloemen gesproken heb vanmorgen, heb ik ervaren hoe mooi i-shin kan zijn.

Namu Amida Butsu.

					Ekō 50
jikōji - 慈光寺			© 2004		info-at-jikoji.com