Katrien Haemers
“De Simpele Weg” is een bedrieglijke naam hij roept de idee van eenvoud op, maar is bij Martens in een vat vol tegenstrijdigheden. Ik wil ze u onmiddellijk voorschotelen.
U weet dat de mens bezig is de wereld te ontbossen. U weet ook dat een groot gedeelte van die bossen dienen om onze reusachtige papierbergen op te bouwen. Zevenkoppige administratieve monsters hebben een onstilbare honger naar tonnen papier. (Men offert immers geen prinsessen meer aan de monsters.) Het papier dat voor deze monsters wordt vervaardigd, wordt door vele mensen met ontelbare lettertjes volgepropt. Dat papier - u twijfelt er niet aan - wordt door niemand gelezen.
Andere papierhongergeesten moeten de ongeschonden koopkracht van de burger in klinkende munt doen rollen: reclamefolders heten deze papiervreters.
Daarnaast is er natuurlijk ook het met lettertjes bedrukt papier dat wel gelezen wordt: er zijn de oude gevestigde klassiekers waarbij hier en daar zelfs een oude Griek of Romein om de hoek komt kijken; een bijbel en een koran kan er ook nog wel bij, of misschien een Chinees, ontsnapt uit een verre dynastie die door een spleet binnen is geglipt.
Vòòr alles is er echter de hitlijst of de top-10 - van 13 in een dozijn - van onze bekende Vlaamse weekbladen die op de algemene aandacht mag rekenen. Rustig worden deze toppers rondgestrooid, en de lezer bijt erin als een zoet broodje. Ze brengen vreugde of plezier, kennis en waarom zelfs geen wijsheid?
Af en toe zijn de bossen goed besteed: ze zijn een investering voor uitgevers en handelaars, wordt een ruimte kan bevredigend genoemd worden.
En daarnaast leeft er - overleeft er - een kleine minoriteit, een kleine apartheid, een beetje kansarm misschien, maar beslist niet bloedarmig. Ze gaat heel spaarzaam om met papier, en niet zozeer omwille van de bossen. Ze verzamelt de lettertjes dicht op elkaar, want elke centimeter moet goed benut zijn. Ze wikken en wegen de titels, ze beraden zich lang over de inhoud. Dagen en nachtenlang zoeken ze het juiste woord, de exacte betekenis, de beste zinswending. Ze brengen boeken voort die niet in stapels op de markt voor het grabbel liggen. Ze zijn geen goede investeerders op de beurs van Brussel noch Tokyo.
Wijsheid en schoonheid geven geen hoger rendement op korte termijn. Zij leven dan ook een beetje buiten de tijd, de tijd van management en succes. Ze leken een beetje op bedreigde boomsoorten, maar ze hoeven geen bescherming: hun levenskracht is bloeiend.
Ze zijn een beetje levende paradoxen.
Bevreemdend wordt het echter wanneer deze paradox een paradoxale uitstulping vertoont, namelijk wanneer men het niet alleen niet-commerciële boeken ligt naar een commercieel ingesteld publiek, maar wanneer bovendien de inspiratie vanwaaruit men werkt de waarde van boekenwijsheid sterk gaat in twijfel trekken, en zelfs afwijst en verwerpt.
Boeddhistische inspiratie heeft weliswaar tot een reusachtige literatuur geleid door vele eeuwen heen, en dat ondanks het feit dat er weinig stromingen zijn die zo sterk de nadruk hebben gelegd op de beperktheid van wat men uit boeken en geschriften kan leren.
Sommige stromingen in het boeddhisme zijn overgegaan tot het vernielen van eigen manuscripten en verbranden van boeken, en niet omdat ze ketters bevonden waren, maar wel vanuit de overtuiging dat men boekenwijsheid moet overstijgen in de levenswijsheid van de ervaring.
In de publicaties van De Simpele Weg komt de naam Shinran Shonin herhaaldelijk voor: hij, die zichzelf een dwaze kale kop noemde, zegt tot de pelgrims: “U die zovele streken hebt doorgereisd op gevaar van lijf en leden, hadt u zich soms voorgesteld dat ik goed belezen ben in de schrifturen van de Leer? Als dat is wat u zoekt, ga daar op de berg, daar wonen achtbare geleerden die dikke boeken geschreven en gelezen hebben…”
En toch zetten wij deze paradoxale traditie voort: het lijkt erop dat men vele boeken moet geschreven en gelezen hebben vooraleer men tot het verwerpen van boekenwijsheid kan besluiten.
Maar er is nog meer in de naam “Se Simpele Weg”.
In boeddhistische termen betekent De Simpele Weg wel de eenvoudigste weg, maar dat wil niet zeggen dat de eenvoudigste weg de gemakkelijkste is. Niets is zo moeilijk als het eenvoudige.
Toch leidt deze bedrieglijke naam tot het grootste vertrouwen.
De Simpel Weg geeft hoofdzakelijk boeddhistisch geïnspireerde werken uit, maar niet uitsluiten dat.
De uitgever en startte bijna 30 jaar geleden onder de naam ‘ Lepel’: ze gaf een gelijknamig literair tijdschrift uit en daarnaast voornamelijk dichtbundels (Maris Bayar, Ikkyu-osho, Serge Largot, W(annes) Van de Velde, Irene Van Kerckhoven, anderen…). Vanaf 1978 neemt ze de naam van De Simpele Weg, vanaf dan concentreert ze zich dan ook meer op boeddhistische literatuur. Ze geeft het tijdschrift Eko uit een reeks European Shin Buddhist Series. Vanaf 1981 wordt ze een vzw, moreel en materieel gesteund door de International Association of Buddhist Culture (Kyoto).
Insiders weten dat de De Simpele Weg praktisch op de werkkracht van één enkele man leeft. En die werkkracht heeft in de loop der jaren wel wat voortgebracht:
- er verschijnen meerdere uitgaven van Het Boeddhisme en van Presentatie van
het Shin-Boeddhisme, beide in het Nederlands en in het Frans;
- Syllabus en Tekstboek Boeddhisme ten behoeve van de Faculteit voor Vergelijkende
Godsdienstwetenschappen;
- van Gerhard Kell (Berlijn) Die Sieben Patriarchen der Jodo-Shinshu;
- in het Japans: Nembutsu-ni kyu ware tashi, oftewel ‘de Nembutsu in Europa’.
Vooral de vertalingen van Chinese en Japanse meesters behoren tot de sieraden en die De Simpele Weg tooien: De Weldadigheid van Hemel en Aarde van de Japanse boeddhist Hondo Shoji; fragmenten uit Chuang-Tzu; Tannisho of het Betreuren van Afwijkingen door Yuien-bo, een discipel van Shinran Shonin; Aldus heb ik gehoord (aanvangswoorden van de meeste sutra’s), een titel van een verzameling boeddhistische literatuur.
Vóór we nu eindelijk onze laatste aanwinst, Kyogyoshinsho van Shinran Shonin, voorstellen, wil ik u nog verklappen dat wij nog een aantal publicaties in wording hebben: er komt een Overzicht van de Boeddhistische Filosofie aangevuld met teksten, een Filosofie en Mystiek van de Jodo-Shinshu met als stramien Shinrans Shoshinge, een Dhammapada met nota’s in Mahayana-traditie, en nog meer…
(Toespraak door de voorzitter van De Simpele Weg gehouden bij de presentatie van Kyogyoshinsho op 27 januari 1993.)
De Simpele Weg liet ons ook nog weten dat er een audiotheek zal opgestart worden, met onder andere audio cassettes van de jikoji-lezingen. Rond 20 juni zou dit initiatief effectief worden, maar reeds half maart mag een aankondigende nummer-0-folder verwacht worden. Wie belang stelt, kan hem vanaf nu reeds aanvragen.
|
|
|
|
|
|
Ekō 56 |
|
© 2007 |
info-at-jikoji.com | ||||
| home |