Tempelrede: Zoeken naar Betekenis

Dr. Hisao Inagaki

Ze komen en gaan:
Watervogels zwemmen af en aan,
Laten geen sporen na;
En vergeten zij toch niet hun weg.

(Dōgen)

Bloemen bloeien in de lente; de maan neemt af en wast in regelmatig tempo. Zit hierin ergens een verborgen betekenis?

De mens is een reiziger doorheen tijd en ruimte, gedragen door het voertuig van karma.

Waar gaat hij naartoe? Heeft dit alles betekenis?

Al wat bestaat wordt gestuurd door een ingewikkeld netwerk van wetmatigheden, van fysische, mentale en spirituele aard. Wetmatigheden van een lagere dimensie worden opgenomen door wetmatigheden van een hogere dimensie. Wetmatigheden van een hogere dimensie worden opnieuw opgenomen door een wetmatigheid van een nog hogere dimensie. Dit proces van zoeken naar een dieperliggende wetmatigheid zal ons naar de uiteindelijke, universele Wet brengen, de Dharma…

Net zoals bij een baby, die betekenisvolle dingen leert die hem voorbereiden op zijn latere leven als kleuter, en als kleuter dingen leert die hem voorbereiden op zijn leven als jonge mens, en als man of vrouw, zo gaat het ook met ons spiritueel leven. Ook hier krijgt hetgeen wij denken en doen gaandeweg vollediger betekenis in zover het ons leidt tot een hogere dimensie van spiritueel leven. Uiteindelijk kan elke handeling of elke gedachte betekenisvol zijn, als die ons leidt naar verwezenlijking van de Dharma. Na realisatie van de Dharma zal men ontdekken dat élk fenomeen, élk moment werkelijk betekenisvol is. Men zal ontdekken dat de betekenis van elk moment de ‘werkzaamheid van niet - werkzaamheid’ heeft.

Betekenis van wat?

In onze zoektocht naar ‘betekenis’, vragen we onszelf af: ‘betekenis van wat?’. Het antwoord zal zijn: de betekenis van het leven. Daar ons leven een samenstelling is van verschillende elementen, fysische en mentale, is onze eerste taak er een selectie in aan te brengen, en vast te stellen welke belangrijker zijn dan de andere.

Betekenis voor wat?

Een handeling of een situatie krijgt betekenis wanneer deze georiënteerd is naar een bepaald doel waarin we grote betekenis vinden. De betekenis van het leven kan gevonden worden in de verruiming en verdieping van ‘onszelf’ – verruiming niet in de materiële betekenis echter, maar in spirituele zin. In dit proces van verdieping kunnen wij een aantal elementen in onszelf ontmoeten die het proces blokkeren – wij noemen deze elementen ‘bonnō’ (blinde passies). Bonnō geven ons valse, illusoire beelden van het leven, en een verkeerde betekenis aan ons leven.

In het streven naar betekenis voor ons leven, ontdekken we dat die betekenis moet gegeven worden door iemand die betekenis heeft ontdekt: de Boeddha. Hij toont ons waar en hoe wij dit moeten vinden. Ons leven krijgt ten volle betekenis wanneer wij ons zeker voelen dat wij op het juiste pad naar het boeddhaschap zijn.

Betekenis van de betekenissen.

In onze zoektocht naar ‘betekenis’, vinden we dat de kleine en beperkte betekenissen vervangen worden door grotere en diepere betekenis. Het is pijnlijk om de ineenstorting te zien van oude en valse betekenissen die wij gaven aan het leven, maar het is een grote vreugde om nieuwe en waarachtiger betekenis te vinden…

Maar met een dwaas wezen vol blinde passies in deze wereld,
die het brandende huis van de veranderlijkheid is,
zijn alle zaken zonder uitzondering leugens en ijdelheden,
helemaal zonder waarheid of oprechtheid.
enkel de Nembutsu is waar en werkelijk.

(Tannishō Postscriptum)

Als de Nembutsu het enige ware en werkelijk betekenisvolle is, kunnen wij ten volle de betekenis en de werkzaamheid ervan naar waarde schatten?

Betreffende de Nembutsu: niet - werkzaamheid is werkzaamheid.
Dit is iets onbeschrijfelijks, onverklaarbaars, onvoorstelbaars.

(Tannishō X.)

(Overgenomen uit ‘Search for Meaning – If you are so comfortable…why do you look so bored?’ Pacific Seminar Asilomar – 1983 – with thanks to Rev. H. Inagaki.

					Ekō 103
jikōji - 慈光寺			© 2004		info-at-jikoji.com